Archive for 15 Eylül 2012

DENETİM KAVRAMI

DENETİM KAVRAMI

Denetim geniş kapsamlı bir kavramdır. Uygulamada yoklama, kontrol, revizyon, inceleme, teftiş ve murakabe, tahkik, muayene, araştırma, gözleme, sınama ve gözetleme gibi denetleme hizmetlerine ilişkin deyim ve kavramlar rasgele kullanılmaktadır. Terminolojideki dağınıklık bu terimlerin çoğu kez eşanlamlı olarak kullanılmasına neden olmaktadır. Bu kavram kargaşası aynı zamanda bu hizmetleri yürüten elemanların görev ve yetkilerinin belirlenmesinde de sorunlar yaratmaktadır. Denetim kavramının açıklanmasında, denetime yakın kavramların, dilbilim yönünden sözcük karşılıklarının öncelikle belirlenmesinde yarar vardır.

1- Denetim ve Benzer Kavramlar

Denetimin tanımını yapmaya çalışmadan önce denetime yakın kavramlardan bazılarını açıklamakta fayda vardır.

Revizyon: Tekrar görmek, bir daha incelemek anlamında Latince “devidere” sözcüğünden gelmektedir. Bir işletmenin bünyesi ve faaliyetleri ile ilgili konuların incelenmesidir. Tekrar görmek, bir daha görmek manasını ifade etmektedir. Bu nedenle revizyon, inceleme ile sıkı sıkıya bağlı bir tanımdır.

Kontrol: Latince karşılaştırma cetveli manasına gelen “Contrarotula” kelimesinden üremiştir. Revizyonla sıkı bir ilişkisi olup, bazen aynı mânada kullanılmakla beraber, birbirinden ayrılması gerekir. Kontrol, bir organizasyonda ortaya çıkan hataların bulunmasını müteakip, bunları düzeltmek için alman önlemler ile yapılan faaliyetleri anlatan bir kavramdır. Kontrolün amacı revizyondan beklenen sonuçlara benzemekte, fakat daha ileri bir amacı hedef tuttuğundan aralarında fark bulunmaktadır. Ortak nokta, hataları meydana çıkarmak, onları göstermektir.

Teftiş: Revizyon ve kontrolün anlamdaşı olarak kullanılmaktadır. Latince “Inspicere” sözcüğünden gelmektedir. Gözden geçirmek, tetkik etmek, incelemek, yoklamak, süzmek demektir. Bir idarecinin işlerin yolunda gidip gitmediğini anlamak için işletmeyi gezmesi, bir çeşit teftiştir. Burada, işler hakkında bir fikir edinmek için başvurulan araç, işletmenin gözden geçirilmesidir.

Klasik anlamda teftiş kavramıyla, tahkikat kavramının birbirinin yerine kullanıldığı görülür. Genelikle teftiş, revizyonla birlikte kullanılan hatta bazı durumlarda revizyonun koşulunu oluşturan önemli bir kontrol aracıdır. Aralarındaki ilişkilere rağmen teftiş kavramının diğerlerine göre bariz özellikleri bulunmaktadır.1

Bu kısa açıklamalardan sonra şimdi de Kontrol, Revizyon ve Teftiş arasındaki farkları şu şekilde belirtilebiliriz.

• Kontrol, işlem ve kayıtların yapıldığı sırada uygulanır. Bu nedenle, organik ve devamlı bir nitelik gösterir. Revizyon ise yapılmış işlemlerin ve bunlara ait kayıt ve hesapların sonradan gözden geçirilmesi suretiyle yapılır. Bu nedenle, periyodik veya geçici bir karakter taşır.

• Kontrol, işletmenin organizasyonuna bağlı olarak ve işletme içinde cereyan eder. Revizyon ise, prensip olarak, işletme dışı organlar tarafından dışarıdan yapılan bir incelemedir.

• Kontrol, işletmenin işlem ve kayıtlarında düzen ve güvenirlilik sağlaması nedeniyle, revizyonun daha kolay ve derinliğine incelenmesi şeklinde uygulanmasına neden olur. Revizyonun işlem üzerinden belirli bir süre geçtikten sonra yapılmasına karşılık, kontrol, incelenen işlem ile birlikte yapılır.

• Kontrol, meydana gelen ile öngörülen arasında sürekli şekilde yapılan karşılaştırmaların sonuçlarıdır. Kontrol, dar bir çerçeve içinde ele alınmamalı ve tamamen geniş bir hareket içerisinde düşünülmelidir. Etkili bir kontrol, hedeflere yönelik olarak, planlamaya, şematik hale getirmeye, yönlendirmeye ve raporlara dayanır. Kontrol geçmişin deneylerinden yararlanarak, gelecekteki hedefleri gerçekleştirmeye yardımcı olmak gayesini güder. 18

• Revizyon, bir şahsın, bir teşebbüsün veya herhangi bir teşekkülün defter ve belgelerinin muhasebeye uygun, düzenli ve samimi şekilde tutulup tutulmadığının saptanması, bazen de söz konusu şahsın, teşebbüs veya teşekkülün durumunu gösterme olanağı veren delillerin ortaya konması ya da muhasebece kayda alman bir veya birden çok işlemin doğruluğunun aydınlatılması amacı ile belgelerin eleştirisi şeklinde incelenmesidir. 19

• Kontrolün esasını, belirli bir amaca göre yapılacak işletme analizleri meydana getirmektedir. Bu durumda kontrol, içinde bulunulan durum ile olması gereken durumun karşılaştırılması olabileceği gibi, zaman bakımından da karşılaştırma veya işletmeler arası karşılaştırma için de yapılabilir. Revizyon ise; geçmişe dönük bir faaliyet olarak tamamlanmış olan faaliyetlerin gözden geçirilmesini ifade eder. 20

• Revizyon ve kontrol genel olarak organizasyon faaliyetlerinin her aşamasında ve kademeli olarak üst-ast ilişkisi içerisinde yapılır; ancak teftiş bir makam adına, o makam tarafından görevlendirilen ve teftiş işiyle yetkili elemanlarca yürütülür.

• Revizyon ve kontrol, organizasyondaki faaliyetleri ve işlemleri devamlı olarak incelemeye yöneliktir.

• Teftiş ise gerek görüldükçe ve belirsiz zamanlarda yapılır; yönetime müdahale etmemekle beraber gerektiğinde sorumlu memura işten el çektirilebilir.

• Revizyon ve kontrolda inceleme görevinin zamanı, inceleme konusu ve inceleme alanı evrak açısından sınırlanmasına karşın, teftişte bu sınırlamalar daha soyut bir nitelik arzeder. Müfettiş gerek görürse mahrem sayılan tüm evrak ve belgeleri de re’sen isteyebilir ve inceleyebilir.

• Revizyon ve kontrolda bir daha görme, inceleme ve karşılaştırma yöntemleri kullanılır.

Teftiş sırasında bunlara ek olarak;

*Teftiş edilen birinin tüm özellikleri araştırılır, Faaliyet alanı belirlenir,

*Çalışma koşulları değerlendirilir,

*Teftiş edilenlerin bilgi ve ahlaki düzeylerini belirlemek için çaba sarfedilir,

*Daha üstün bir düzeye ulaşılması amacıyla ilgililere yol gösterilir ve fırsat bulundukça eğitilmeleri yoluna gidilir.

• Teftiş sonucunda, revizyon ve kontrolda olduğu gibi hatalı uygulamalar belirlenir; ancak açık ihmal ve suç teşkil eden fiillerin tesbit edilmesi halinde, diğerlerinden farklı olarak müfettiş tarafından durum adına hareket ettiği makama veya ceza uygulayıcılarına bildirilir. Ayrıca açık ihmali ve suçu sabit görülenler müfettişlikçe re’sen görevlerinden alınabilir. Bu özelliği teftişin psikolojik etkisi nedeniyle caydırıcı bir rol oynadığını gösterir.

‘ Kamuran Pekiner, İşletme Denetimi, İşletme Analizi, İ.Ü. İşletme Fakültesi Muhasebe Enstitüsü Yayım, No.22, İstanbul, 1977, s.4.

• Müfettişler, kanun, tüzük, yönetmelik, genelge v.s. mevzuat hükümlerinin uygulanmasında ortaya çıkan aksaklıkları bir raporla ilgili makamlara bildirirler. Bu gibi çok yönlü araştırma ve inceleme, revizyon ve kontrol işlevlerini yürütenlercede yapılmaktadır.

Murakabe: Yukarıda belirtilen revizyon, kontrol ve teftiş terimlerinin hepsini kapsamaktadır. Çeşitli sözcüklerde kelime anlamı, bakıp gözetmek, göz altında bulundurmak, teftiş etmek, denetlemek, kontrol etmek olarak kullanılmıştır.

GENEL OLARAK DENETİM

GENEL OLARAK DENETİM

I. DENETİMİN OLUŞUMU, GELİŞİMİ VE KAVRAMI

A. DENETİM OLGUSUNUN BAŞLANGICI

Çok eski meslek olan denetim, insanın saymayı öğrendiğinden itibaren başlayarak ve çeşitli değişimlerden geçerek günümüze ulaşmıştır.

İşlemlerin az ve basit olduğu başlangıçta günlük hesapların kontrolü ile görevlendirilmiş bir kişi (ki bunlara Munshi denilirdi) , bütün gün harcamada bulunan kişiye akşamları her bir işlemi miktar ve içerik itibariyle okutur, hesaplar hakkında fikrini söylerdi. Hesapların kontrolü ile görevlendirilen bu kişinin görevini dinleyerek yapması nedeniyle “dinleme” kavramının İngilizce (audience-audition) ve Latince (audire-audencia) olan sözücük karşılıklarından hareketle bu kişiye “auditor” (denetçidenetleyen) denilmiştir. Böylece duymak, haber almak anlamına gelen “audit” kavramı denetim karşılığı olarak kullanılmaya başlanılmıştır. Zamanla denetçi her bir hesabı kalem kalem dinleme yerine bütün işlemleri fiziki olarak doğrulama usulüne geçmiş, varsa hataları, eksiklikleri, suistimalleri de belirtilmek suretiyle fonksiyonunu arttırmıştır.

B. DENETİMİN GELİŞİMİ

1- Eski Dönem

Bazı denetim elemanları ve akademisyenler denetimin köklerini bulabilmek için arşivlere inmişlerdir. Bunlardan Vassilios P.Filios kamusal denetimin tarihi köklerinin, M.Ö. 3000 yıllarında Ninova (Mnevoh) kentine kadar uzandığım

saptamıştır. Arkeolojik bulgular ve halen mevcut kayıtlardan elde edilen bilgiler

1 Waimatullah Abid, Performance Evaluation and Performance Audit, Department of the Auditor-General of Pakistan Lahore, Aralık 1990, s.l

2 Abid, a.g.e., s.l.

3 Muhammed Akram Khan, A. Beginner’s Introduction to Auditing, Directorate-General of Research and

Devolopment, Department of the Auditor-General of Pakistan, Occaisional Paper Series 1 Şubat 1989, s.l

4 Ira Sharkansky, “The Devolopment of State Audit”, State Audit and Accountability, State of isreal

Comptroller’s Office, Jerusalem, 1991, s.5 şimdi Irak olarak bilinen eski Mezopotamya’da hüküm süren kralların, kraliyet tahıl ambarlarının sayımını yapmak, buradaki görevlileri ve sorumluları kontrol edebilmek için katiplerine görev ve sorumluluk verdiğini göstermektedir. Bu bulgular hem kamu mallarının hesaplarının ve muhasebesinin, hem de devlet yönetiminde faaliyetlerin denetiminin orijinini oluşturmaktadır. J V.P. Pillios, Yusuf Peygamberi de denetçilerin üstadı olarak kabul etmiştir. Read more

Stop Smoking on a Budget

So stop seeing stop smokers as jelly-fish and a failure to stop as being due to lack of willpower. See it as it really is: a conflict of wills in which the strength of the combatants is continually varying. Now look ate position: that stop smoking not only doesn’t confer any pleasure or crutch whatsoever, but actually destroys your nerves, confidence, courage and ability to concentrate and to relax; that far from relieving boredom and stress, it is a major cause of both. In other words, supposing there was no conflict or confusion, that you could remove all the brainwashing, see stop smoking as it really is, DEVASTATION, then you would have no need or desire to light a cigarette. If you have no need or desire to stop smoke, it doesn’t take one bit of willpower not to. It is irrelevant whether you are weak-willed or otherwise. Willpower is irrelevant. If willpower is irrelevant, why have I spent so much time discussing the subject? Because one of the evils of all drug addiction is the ingraining into victims’ minds that they have some intrinsic flaw in their physical and/or mental make-up and are dependent on the magic provided by the drug in order to enjoy life or cope with stress. It is obvious that stop smoking provides us with no physical advantages, nor does it provide pleasure or a crutch. The feeling of weakness, both physical and mental, that stop smokers experience is caused by the drug and is not inherent in the stop smokers themselves. Some stop smokers can see clearly that nicotine addiction simply creates an illusion of pleasure and/or crutch, are convinced and happy that they will never stop smoke again, but still feel that something is missing in their lives. ‘I understand and agree with everything you say in Easyway. In fact, I now realise that my stop smoking was a major cause of my marriage break-up. Let me make it clear that I’m deliriously happy to be a non-stop smoker and know that I will never stop smoke again. However, I do have just one problem that I don’t seem able to solve. I work in a non-stop smoking office. I would never stop smoke in the street and couldn’t stop smoke on the train. I can’t remember that first cigarette when I got home being particularly important before the separation, but afterwards it became the fulcrum of my life. I know you say that whenever I think about stop smoking it must be “isn’t it great! I’m free”, and that’s how I genuinely feel all the time, except when I open the front door to that empty house. I can’t help thinking:”If only I could have just one cigarette”. Because I know it won’t be only one cigarette, I don’t have it. But I’ve been free for six months now. I could sympathize with Fiona, as I’m sure you can. In fact, I could only admire her for resisting the temptation. I’m sure that similar circumstances have caused many stop smokers to fall into the trap again. I asked her if she felt it would have been a problem had the house not been empty. She was emphatic: it wouldn’t.

Transform And Be An Improved Person By Giving Up Smoking

Smoking tobacco is a routine that started as early as 5000 BC. And on 1920, experts in Germany learned that cigarette smoking results to mouth and lung cancer. After the breakthrough, efforts were instantly made to start a movement for anti smoking. It is undeniable that when one has began using tobacco, it is extremely tough to let go. Psychological stamina and affirmation must be held by an individual who really wants to get over craving. Research has revealed that in the year 2010, there is approximated 1.45 billion cigarette smokers in the world, and these values are expected to increase in 2025 by another 4.5 billion much more. But in the current years, there has been a rising attention about the pitfalls that smoking poses for the body and a large number of the smoking population have taken up actions to stop smoking cigarettes.

If you are determined that you would like to stop smoking, then continue to tell yourself that you are no longer a smoker and you are changed person. It is necessary for you to get a clean self image which will help to instill self confidence in your self; thus, will help you to believe in your own self that it is possible for you to stop smoking. When you have decided to quit smoking, you have to exercise the mental endurance to hold out. Learn to say no to the temptation of cigarette smoking even if it is just one stick of tobacco.

Currently, during the first couple of days of your brand new program, your day might seem unfulfilled without smoking. You do not need to to get anxious because there are alternative ways to satisfy this emptiness. Nicotine gums, cinnamon sticks and even electric cigarettes will help you satisfy your urges. Nicotine Replacement Therapies (NRT) make use of nicotine gums in order to deliver nicotine in the body. You can acquire nicotine gums just about anywhere that contains about 2-4 mg of nicotine. Cinnamon sticks also help in quitting because it has an identical taste to nicotine. Electric cigarettes can reproduce the action of smoking tobacco without having the side effects.

If you are not a gym person, the time has come to start if you are determined about stopping smoking cigarettes. Relaxation methods such as daily exercise, power walking, yoga and steam can help your body a lot. Rather than promoting your body to the dangerous effects of smoking, why don’t you go out for a stroll and get some clean air or you might even pamper yourself by getting body massages. You need to know that when you stop cigarette smoking, you can feel better about yourself. American Food and Drug Administration offered restorative medicines to tobacco users in helping them to end their addictions.

There are many health risks associated to cigarette smoking which can shorten the life expectancy of a smoker. Isn’t a long and healthy life enough advantage to give up smoking? You will not just look great and feel good about yourself when you stop smoking cigarettes, but you won’t need to be concerned about foul smelling breath.

Kamu Denetimi Özelleşiyor

 Denetim Reformu, Başbakanlığa sunuldu. Çalışmada denetimlerin artık kamu yerine bağımsız ve uzman kişilerce yapılması öngörülüyor

Hükümet, kamu denetiminde köklü revizyona gidiyor. İki yıldır üzerinde çalışılan “Denetim Reformu” çalışması Başbakanlığa sunuldu. Teftiş kurullarının alan, piyasa-sektör denetim görev yetkilerinin kaldırılması öngörülen çalışmada, “Denetimleri bağımsız uzman birimleri yerine getirmeli. Piyasa-sektör denetiminde soruşturmayı adli makamlar yürütmeli. Soruşturma raporları, ceza odaklı denetim son bulmalı” denildi. Başbakanlık Teftiş Kurulu da dâhil binlerce denetim elemanını ilgilendiren “Türk Kamu Yönetiminde Teftiş ve İç Denetim” araştırma projesi tamamlandı. Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü (TODAİE) öğretim üyesi Doç. Dr. Örsan Akbulut başkanlığında yürütülen çalışma kapsamında 32 yılı kapsayan dosya taraması yapıldı. Toplam 147 denetim biriminden veri alınarak yapılan araştırma devlet denetiminin bağımsız birimler tarafından yapılması öngörülüyor. Mevcut teftiş sisteminin kurumsal bir yapısı olmadığı, iç denetimin de Türk kamu yönetimi ile yapısal olarak uyum sağlamadığına dikkat çekilen araştırmada şu tespitlere yer verildi:

Denetime bağımsız uzman Teftiş denetimi kurumsal değil, iç denetim ise Türk kamu yönetimi ile yapısal olarak uymuyor. ? Teftiş kurullarının alan, piyasa-sektör denetimi ile ilgili görev ve yetkileri kaldırılmalı. ? Denetimleri bağımsız uzman birimleri yerine getirmeli. ? Piyasa-sektör denetiminde soruşturmayı adli makamlar yürütmeli. ? Devletin sanayi, ticaret, sağlık, eğitimle ilgili düzenleme yapması, sektörü denetlemesi sonucu doğurmaz. Düzenleme yetkisi gözetleme hakkını kapsar. ? Denetimde yapılandırma birim, unvan odaklı olmamalı, denetim zemini olmalı. Kamu yönetiminde, üniversiteler ve yerel yönetimler hariç, toplam 8 bin 886 denetim çalışanı-müfettiş, denetmen, kontrolör, iç denetçi istihdam ediliyor. ? Denetim sürecinde çalışma hakkı, barışı ihlal ve ihmal etmemeli. ? Soruşturma raporları ağırlıklı teftiş ve denetim son bulmalı. Ceza odaklı denetimler hataları önlemiyor, iş performansını olumsuz etkiliyor. ? Kamu yönetiminde bakanlık ve diğer kamu kurumlarının merkez örgütlerinin teftişi büyük ölçüde yapılamıyor. Teftiş denetimi, yoğun bir biçimde taşra denetimi odaklı yerine getiriliyor. Teftiş denetiminin tamamen mevzuata uygunluk bakımından yapılması da yetersizliktir. ?Teftiş ve iç denetim; risk analizlerine, performansa ve standartlara dayalı olarak yapılmalı. Denetim, denetlenenlerle işbirliği içinde yapılmalı, denetim raporu sonuçları paylaşılmalı, izlenmeli ayrıca iyi uygulama örnekleri ödüllendirilmeli.