TOHUMLUK ÇEŞİTLERİNİN TESCİLİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK

    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 25.1.1964, No : 6/2609

    Dayandığı Kanunun Tarihi : 21.8.1963, No: 308

    Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi : 1.2.1964, No : 11622

    Yayımlandığı Düsturun Tertibi : 5, Cildi: 3, S. 386

    Madde 1 - Tohumlukların memleket içinde ıslah edilmiş çeşitleri ile yabancı memleket çeşitleri ve köy çeşitleri (Morfolojik, biyolojik, ve tarımsal özellikleri belirtilmek suretiyle) bu Yönetmelik esaslarına göre tescil olunur.

    Madde 2 - Tescil; 1 inci maddede belirtilen çeşitlerin bir numara alarak tescil esas ve prensiplerine göre kütük defterine kaydedilmesi, kaydı yapılan bu çeşitlerin orijin ve özelliklerinin yayımlanmasıdır.

    Madde 3 - Çeşitlerin tescili, Tescil Komitesince yapılır. Komite, bitki cinslerine göre aşağıdaki kuruluşlar temsilcilerinden kurulur.

    TESCİL KOMİTESİ

    Kuruluşun adı: Temsilci sayısı

    Tarım Bakanlığı merkez teşkilatından konu ile ilgili temsilci 1

    Ziraat fakültelerinden konu ile ilgili temsilci 2

    Konu ile ilgili ıslah müesseselerinden temsilci 3

    Bölge çeşit ve deneme işleri müdürlüğünden temsilci 1

    Tohumluk kontrol ve sertifikasyon teşkilatından temsilci 1

    Çeşidin tescilini isteyen ıslahcı 1

    Madde 4 - Lüzumlu halinde Tescil Komitesince ilgili kuruluşlardan istişari mahiyette temsilciler çağırılabilir.

    Madde 5 - Tescil Komitesi her toplantı için kendi aralarında bir başkan, bir başkan yardımcısı ve bir de raportör seçer. Komite kararlarını mevcudun 2/3 çoğunluğu ile alır. Her toplantı sonunda alınan kararlar bir protokol ile tesbit edilerek oy hakkı sahipleri tarafından imza edilir.

    Madde 6 - Tescil işinin her türlü teknik hizmetleri tescil esas ve prensiplerine göre bölge çeşit ve deneme işleri müdürlüğünce yürütülür.

    Çeşitlerle ilgili raporları, dosyaları, numuneleri vesaireyi saklamak, kütükleri tutmak ve ayrıca tescil işlemlerini yürütmek ve Tescil Komitesine sunmak üzere "Çeşit Tescil Arşiv Kurumu" kurulur. Bu Kurum kuruluncaya kadar bu görevler de bölge çeşit ve deneme işleri müdürlüğünce yapılır.

    Madde 7 - Kütük defteri ve dosyalar, bu Yönetmelik'in 10 uncu maddesinin 1-B) fıkrasında ve 11 inci maddesinde Tarım Bakanlığınca hazırlanacağı belirtilen genelgedeki özelliklerle birlikte şekil, fotoğraf ve benzeri bilgileri içinde bulunduracak şekilde hazırlanır.

    Madde 8 - Tescil Komitesince tescil edilen çeşidin, muhafazası mümkün olan tohum, nebat veya nebat parçalarının numuneleri, bir örnekte ve özellikleri bozulmayacak şekilde saklanır.

    Madde 9 - Tescil Komitesi, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen karar esaslarına göre bir rapor hazırlar. Bu raporun gerekli görülecek bilgileri içine alan bir özeti Tarım Bakanlığınca yayımlanır.

    Madde 10 - Tescilin esas ve prensipleri;

    I - Memleket içinde ıslah edilmiş çeşitler için,

    A - 1. Tescil edilmek üzere teklif edilen yeni çeşitlerin, diğer çeşitler ile mukayesesi yapılmak ve adaptasyon sınırları tayin edilmek üzere bölge çeşit ve deneme işleri müdürlüğünce denemeye alınması esastır.

    2.Yeni çeşitlerin herhangi bir suretle bölge çeşit ve deneme işleri müdürlüğünce denemeye alınması mümkün olmadığı takdirde denemeler adı geçen müdürlüğün kontrolü altında başka bir müesseseye yaptırılır veya müşahit gönderilir.

    3. Hiç bir şekilde denemeler bölge çeşit ve deneme işleri müdürlüğü tarafından yapılamıyor veya yaptırılamıyorsa ıslahcı müessese, kendi denemelerine istinaden, tescil teklifini Komiteye getirir. Takdir Komitenindir.

    4. Herhangi bir şekilde yeni çeşit o sene bölge çeşit ve deneme işleri müdürlüğünce denemeye alınamıyor ve çeşidin ivedilikle üretilmesi gerekiyorsa, denemesi sonradan yapılmak şartıyla Tescil Komitesi kararıyla çeşidin üretilmesine geçilebilir.

    B - Yeni çeşitlerin orijin ve özelliğini belirten gerekli bilgiler, çeşitle birlikte bölge çeşit ve deneme işleri müdürlüğüne verilir.

    1. Orijin:

    a) Çeşidin ıslah edildiği yer ve yılı,

    b) Çeşidi ıslah edenlerin adı ve soyadı,

    c) Çeşidin adı veya numarası,

    d) Islah metodu, (Seleksiyon, melezleme, mutasyon)

    e) Melezleme ile elde edilmişse ebeveynlerin orijini ve özellikleri.

    2. Botanikteki yeri:

    a) Familyası,

    b) Cinsi,

    c) Türü,

    d) Varyetesi.

    3. Özellikleri:

    a) Biyolojik,

    b) Morfolojik,

    c) Tarımsal,

    d) Patolojik,

    e) Teknolojik

    C - Bölge çeşit ve deneme işleri müdürlüğünce;

    Denemeye alman yeni çeşitler, standart çeşitlerle mukayeseli olarak enaz üç sene çeşitli bölgelerde denenir.

    Deneme süresince adaptasyon sınırlarının belirtilmesinde yukarıda B) fıkrasında yazılı özelliklerden gerekli tarımsal, patolojik ve teknolojik özellikleri incelenir.

    Enaz üç senelik deneme sonuçlan istatistiki olarak değerlendirilip diğer gerekli bilgilerle birlikte Tescil Komitesine, sunulur.

    D - Tescil edilecek yeni çeşidin, verim veya ekonomik değeri olan bir veya birkaç karakter bakımından, standart çeşitten önemli olarak üstün olması gerekir.

    E - Yeni çeşitlerin benzerliği üzerinde anlaşmazlık çıktığında söze konu çeşitler, Tescil Komitesince enaz iki yerde anlaşmazlık konusu özellikleri üzerinde müşahadeye alınır.

    II - Yabancı memleket çeşitleri için,

    A - Yabancı memleketlerde o memleketin kendi mevzuatı dahilinde tescil edilmiş veya edilmemiş ıslah çeşitleri, bu yönetmeliğin 10 uncu maddesinin IA) fıkrası gereğince, memleketimizde adaptasyon denemelerine alındıktan sonra ancak kendi isimleriyle tescil edilir.

    B - Yabancı memleket çeşitlerinin orijin ve özellikleriyle ilgili bilgiler, tescilini isteyen müessese tarafından çeşidin sahibi veya yetiştiricisinden sağlanır.

    III - Köy çeşitleri için,

    A - Köy çeşitlerinin tescili için bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin I-B) fıkrasında belirtilen orijin ve özelliklerinin tesbitinde orijin yerine,

    a) Çeşidin ana yurdu, (Asıl yetiştiği yer)

    b) Asıl yetiştiği yerdeki adı,

    Etraflı olarak bildirilir. Diğer hususlar aynen adı geçen fıkrada olduğu gibi tesbit edilir.

    B Köy çeşitleri aynı isimle birkaç yerde yetiştirilmekte ise, o bölgelerin adları ile asıl çeşitten ayrılıkları belirtilir.

    C - Köy çeşitleri ancak fakülteler, resmi araştırma ve ıslah müesseseleri tarafından veya özel bir ilmi araştırmanın sonucu olarak araştırıcı tarafından yukarıda III - A) ve B) fıkralarında belirtilen orijin ve ö/ellikleri tesbit edildikten sonra tescil edilmek üzere doğrudan doğruya Tescil Komitesine sunulur. Bu çeşitler, adaptasyon denemelerine alınmazlar.

    Madde 11 - Çeşitlere ait özelliklerin tesbiti, Tarım Bakanlığı tarafından tarla ve bahçe ürünleri, sebze ve yem bitkileri gibi çeşitli ürünler için ayrı ayrı hazırlanacak ve önemli biyolojik, morfolojik, tarımsal, patolojik ve teknolojik özellikleri kapsayacak ve bunların nasıl belirtileceğim ve değerlendirileceğini gösterecek genelge esaslarına göre yapılır.

    Geçici Madde 1- Türlü ürün çeşitlerinden bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihe kadar Tarım Bakanlığınca üretilmesi uygun görülmüş eski çeşitler, bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin I-B) fıkrasında zikredilen orijin ve özellikleri tesbit edilerek, komitece tescil edilir ve kütük defterine kaydedilir.

    Madde 12 - Bu Yönetmelik, Tohumlukların Tescil, Kontrol ve Sertifikasyonu hakkındaki 21/8/1963 tarihli ve 308 sayılı Kanunun 6 ve 17 nci maddelerine göre hazırlanmıştır.

    Madde 13 - Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

    Madde 14 - Bu Yönetmeliği Tarım Bakanlığı yürütür.

    Mevzuat Kanunlar