ÜREMEYE YARDIMCI TEDAVİ MERKEZLERİ YÖNETMELİĞİ

    Üremeye Yardıcı Tedavi Merkezleri Yönetmeliği

    Sağlık Bakanlığından

    Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi: 19/11/1996

    Yayımlandığı Resmi Gazete No: 22822

    BİRİNCİ BÖLÜM : Genel Hükümler

    Amaç

    Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı; çocuk sahibi olamayan evli çiftlerden tıbben uygun görülenlerin üremeye yardımcı tedavi metodları vasıtasıyla çocuk sahibi olmalarının sağlanması için, bu uygulamanın esaslarını, bu uygulamayı yapacak merkezlerin açılması, çalışması ve denetlenmesi ile ilgili usul ve esasları, bunların bağlı olduğu kamu kurum ve kuruluşlarının, gerçek kişilerin, özel hukuk tüzel kişilerin uymakla mükellef olduğu hususları düzenlemektir.

    Kapsam

    Madde 2 - Bu yönetmelik, üremeye yardımcı tedavi metodlarını uygulayan kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek kişileri, özel hukuk tüzel kişilerini ve bunların üremeye yardımcı tedavi yöntemleri ile ilgili faaliyetlerini kapsar.

    Kanuni Dayanak

    Madde 3 - Bu yönetmelik, 13/12 /1983 tarihli Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında 181 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin ikinci ve 43. maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

    Tanımlar

    Madde 4 - Aksi belirtilmedikçe, bu Yönetmelik'te geçen;

    a) Bakanlık :Sağlık Bakanlığı'nı,

    b) Bakan :Sağlık Bakanı'nı,

    c) Kurul :Üremeye Yardımcı Tedavi Yöntemleri Bilim Kurulu'nu,

    d) Genel Müdürlük :Bakanlığın Ana-Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü'nü,

    e) Genel Müdür :Bakanlığın Ana-Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürü'nü,

    f) Üremeye yardımcı tedavi yöntemleri: Anne adayının yumurtası ile kocanın spermini çeşitli yöntemlerle döllenmeye daha elverişli hale getirerek, gerektiğinde vücut dışında döllenmesini sağlayıp, gametlerin veya embriyonun anne adayının genital organlarına transferini ifade eden ve modern tıpta bir tıbbi tedavi yöntemi olarak kabul edilen uygulamaları,

    g) Merkez : Genel olarak üremeye yardımcı tedavi yöntemleri uygulanan merkezleri,

    h) Özel Merkez :Üremeye yardımcı tedavi yöntemlerinin uygulandığı ve gerçek kişilere veya özel hukuk tüzel kişilerine ait olan merkezleri, ifade eder.

    İKİNCİ BÖLÜM : Üremeye Yardımcı Tedavi Yöntemleri Bilim Kurulu

    Bilim Komisyonu ve Alt Komisyonların Kuruluşu

    Madde 5 - (Değişik madde: 08/07/2005-25869 S.R.G. Yön/1.mad)

    Merkezlerin açılması, denetlenmesi, değerlendirilmesi ve kapatılması ile ilgili tavsiye kararları almak üzere Bakanlıkça Üremeye Yardımcı Tedavi Yöntemleri Bilim Komisyonu ve alt komisyonlar oluşturulur.

    Komisyon, ilgili Müsteşar Yardımcısının Başkanlığında;

    a) Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürü, Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürü, Tedavi Hizmetleri Genel Müdürü ve Sağlık Eğitimi Genel Müdürü ile Bakanlık Birinci Hukuk Müşaviri,

    b) Bakanlığa bağlı sağlık kuruluşlarında çalışan kadın hastalıkları ve doğum uzmanlarından ikisi ÜYTE Ünitesi Sorumlusu olabilme niteliklerine sahip üç uzman tabip,

    c) Tıp fakülteleri kadın hastalıkları ve doğum bölümü öğretim üyelerinden ÜYTE Ünitesi Sorumlusu olabilme niteliklerine sahip bir kişi, tıbbi histoloji ve embriyoloji bölümü öğretim üyelerinden bir kişi ve tıbbi genetik bölümü öğretim üyelerinden bir kişi olmak üzere toplam üç uzman tabip,

    d) Özel Hastanelerden ÜYTE Ünitesi Sorumlusu olabilme niteliklerine sahip bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanı,

    e) Türk Tabibleri Birliği Merkez Konseyi tarafından belirlenecek bir uzman tabip,

    f) Tıp Fakülteleri veya Bakanlığa bağlı eğitim hastanelerinde çalışan bir üroloji uzmanı,

    olmak üzere toplam 15 kişiden teşekkül eder.

    (b), (c), (d) ve (f) bendlerinde belirtilen üyeler ve yedekleri, Genel Müdürün üye sayısının iki katı kadar teklif ettiği kişiler arasından Bakan tarafından seçilir.

    Bakan tarafından seçilen üyeler bir yıl süre ile görev yaparlar. Üyeliğe tekrar seçilmek mümkündür. Komisyondan ayrılan ya da üyeliği düşen üyenin yerine, yedek üye Bakan tarafından asil üye olarak görevlendirilir ve Bakan tarafından aynı usulle yeni yedek üye seçilir.

    Seçilmiş üyelerden mazeretsiz olarak üst üste iki toplantıya veya bir yıl içinde toplam dört toplantıya katılmayanların üyelikleri düşer. Mazeret bildiren üyelerin yerine yedek üyeler toplantıya katılır.

    Bakanlık, ihtiyaca göre değerlendirme ve izleme görevlerini yapmak üzere uygun gördüğü illerde alt komisyonlar oluşturabilir.

    Alt Komisyon, kurulduğu ilin Sağlık Müdürü veya ilgili müdür yardımcısının başkanlığında;

    İl Sağlık Müdürlüğünden, Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması ve Yataklı Tedavi Kurumları Şube Müdürü,

    Tıp fakülteleri veya Bakanlığa bağlı eğitim hastanelerinde çalışmakta olan kadın hastalıkları ve doğum bölümü öğretim üyelerinden ÜYTE ünitesi sorumlusu olabilme niteliklerine sahip üç uzman tabip,

    Özel hastanelerden ÜYTE Ünitesi Sorumlusu olabilme niteliklerine sahip bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanı,

    Tıp Fakülteleri veya Bakanlığa bağlı eğitim hastanelerinde çalışan bir üroloji uzmanı,

    Kamu veya özel ÜYTE Merkezlerinden embriyoloji laboratuvarı sorumlusu olma özelliklerine sahip bir kişi,

    olmak üzere toplam (9) kişiden oluşur.

    Alt komisyon üyelerinin seçilme şekli ve görev süreleri bilim komisyonunda olduğu gibidir.

    Komisyonun ve Alt Komisyonların Çalışma Şekli ve Görevleri

    Madde 6 - (Değişik madde: 08/07/2005-25869 S.R.G. Yön/2.mad)

    Komisyon, her üç ayda bir Bakanlığın daveti üzerine toplanır. Gerek görüldüğünde Başkanın önerisi üzerine de toplanabilir.

    Komisyon gündemi Genel Müdür tarafından, Komisyon Başkanı veya Komisyon üyelerinin tekliflerine göre tespit edilir ve toplantı daveti ile birlikte en az 7 gün önceden üyelere bildirilir.

    Komisyon üye tam sayısının 2/3 çoğunluğu ile toplanır ve toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar alır. Oylarda eşitlik halinde Başkanın belirtmiş olduğu görüş kabul edilmiş sayılır.

    Komisyonun sekreterya hizmetlerini Genel Müdürlük yürütür. Komisyon, gündem maddelerini inceler ve raporunu hazırlar. Komisyon'un tavsiye kararları, yazılı metin haline getirilerek üyelerce imzalanır ve Bakanlık Müsteşarı'nın onayından sonra uygulanır.

    Komisyon, gerektiğinde ilgili kişi ve kuruluşlardan bilimsel görüş isteyebilir.

    Komisyon, çalışma izni isteyen merkezlerin incelenmesini dosya üzerinde ve alt komisyonlarda incelenmemişse mahallinde yaparak görüşünü Bakanlığa bildirir.

    Bakanlık, merkezlerin uygulama sonuçlarını değerlendirir ve gerekli görür ise ayrıca Komisyondan inceleme ve değerlendirme yapılmasını ister.

    Alt komisyonlar, kendilerine gönderilen ve çalışma izni isteyen merkezlerin incelenmesini dosya üzerinde ve mahallinde yaparak görüşünü Bakanlığa bildirir.

    Bakanlık tarafından gönderilen program çerçevesinde daha önce açılmış ÜYTE merkezlerinin izleme ve değerlendirilme çalışmaları alt komisyonlar tarafından yapılır.

    Alt komisyonların çalışma şekli ve karar sayısı Bilim Komisyonunda olduğu gibidir.

    ÜÇÜNCÜ BÖLÜM : Üremeye Yardımcı Tedavi Yöntemlerinin Uygulandığı Merkezlerin Kurulması ve Açılma İzni ve Ruhsatname Verilmesi

    Kurulma

    Madde 7- (Değişik madde:11.1.1998 tarihli R.G.)

    Merkezler; kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri tarafından bunlara ait genel ve özel hastaneler bünyesinde bir ünite şeklinde veya sadece (ÜYTE) uygulamak maksadıyla müstakil olarak kurulabilir.

    (Değişik fıkra: 08/07/2005-25869 S.R.G. Yön/3.mad) Bütün merkezlerin çalışma yapabilmesi için Bakanlıktan izin alınması zorunludur. Bünyesinde birden fazla kadın hastalıkları ve doğum kliniği bulunan hastanelerde bile, tek bir merkez açılmasına izin verilir. Merkez sahibi değişik illerde ve bir ilde birden fazla merkez açabilir. Ancak, bu takdirde merkezde görev alacak mes'ul müdür ve diğer personelin farklı kişiler olması ve bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak izin alınması şarttır. Bu merkezlerde farklılıklar belirtilmek kaydıyla (Özel Ankara Tüp Bebek Merkezi 1, 2 veya Mamak Özel Ankara Tüp Bebek Merkezi, Bursa Özel Ankara Tüp Bebek Merkezi gibi) aynı ad kullanılabilir. Merkez sahibi kişi veya kuruluş veya üçüncü şahıslar tarafından; şube, irtibat bürosu ve benzeri isimler altında veya belirli merkez veya merkezlere hasta temini amacıyla bir yer açılamaz. Merkezler ile diğer tabip veya kuruluşlar arasında hastanın tabibini seçme hakkını sınırlandıracak şekilde sözleşme ve işbirliği yapılamaz.

    Kamu kurum ve kuruluşlarına ait hastaneler bünyesinde ya da bu kurum ve kuruluşlar tarafından müstakil olarak kurulacak merkezlerin açılabilmesi için yazılı izin belgesinin; özel hastane bünyesinde ya da müstakil olarak gerçek kişiler veya özel hukuk tüzel kişileri tarafından açılacak merkezler için de Ruhsatnamenin, Bakanlık'tan alınması zorunludur.

    (Değişik fıkra: 08/07/2005-25869 S.R.G. Yön/3.mad) Üremeye yardımcı tedavi yöntemleri konusunda eğitim verecek merkezlerin nitelikleri, çalışma usul ve esasları Komisyonun da görüşü alınmak suretiyle hazırlanan tebliğ ile düzenlenir. Eğitim merkezleri, bu Yönetmelikte ve tebliğde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde kurulur ve faaliyet gösterirler.

    Başvurma ve Gerekli Belgeler

    Madde 8 - Merkez açacakların, bir dilekçe ile mahallin en büyük mülki amirliğine başvurmaları gereklidir. Bu dilekçede; merkezin açılacağı yerin adresi, binanın özellikleri ve ne kadar hasta yatağının bulunacağı belirtilir.

    Ayrıca;

    a) Ölçekli vaziyet planı(1/500 ölçekli, arsa üzerindeki bütün binaları gösterir plan),

    b) Planlar ( En az 1/100 ölçekli, binanın tümüne ait kat planları),

    c) Kesitler ve cepheler (1/100 ölçekli) (a, b, c bendlerinde istenilen proje ve kesitler, proje müellifi ve mahalli Bayındırlık ve İskan Müdürlüğünce tasdik edilerek, ikişer takım ozalit kopya halinde hazırlanır.) ÜYTE Merkezinde kullanılacak cihazları gösterir etraflı bir liste (Ek 1),

    e) Merkezlerde görevlendirilecek Mesul Müdür, Merkez sorumlusu ve diğer personelin isimleri ve çalıştıkları alanlar ve bu alanlarla ilgili uzmanlık belgeleri, sertifikaları veya resmi belgeler,

    f) Kurucu gerçek kişi ise nüfus cüzdanının, özel hukuk tüzel kişi ise tüzel kişiliğin kurulmasına ilişkin sözleşme, senet veya tüzüğün noterden tasdikli örneği, bu merkezlerdeki mesul müdürün iki adet fotoğrafı, dilekçeye eklenir.

    Bina Durumu

    Madde 9 - ÜYTE Merkezleri, Kurulca uygun görülerek Bakanlıkça onaylanan ve bu Yönetmelikte belirtilen şartları haiz hastanelerde kurulur. Ancak; müstakil merkezler, İmar Kanunu ile Tüzük ve Yönetmelikleri hükümlerine göre yapılmış ve kullanma izni alınmış müstakil binalarda kurulur. Başka amaçla yapılmış olup da merkez açılacağı belirtilerek umumi binaya çevrilme ile ilgili olarak mahalli belediyeden izin alınmamış olan ve yangına karşı güvenlik önlemleri bulunmayan binalarda ÜYTE Merkezleri açılamaz. Binadaki odalarda hastalara düşecek alanlar ile, koridorların, asansörlerin ve merdivenlerin genişlik ve sair niteliklerinin Özel Hastaneler Tüzüğü'nün 6, 7, ve 8. maddelerine uygun olması gerekir. Merkezler, mutlaka kaloriferle ısıtılır ve bütün bina uygun sıcaklıkta tutulur.

    Açılma İzni, İzin Belgesi ve Ruhsatname

    Madde 10 - (Değişik madde: 08/07/2005-25869 S.R.G. Yön/4.mad)

    8 inci maddeye uygun olarak düzenlenen dilekçe ve ekleri üzerine İl Sağlık Müdürü veya görevlendireceği Müdür Yardımcısı başkanlığında, bir hekim ve İl Sağlık Müdürlüğü veya İl Bayındırlık Müdürlüğünden bir Mühendis olmak üzere üç kişilik bir heyetin mahallen inceleme yapmasından ve rapor düzenleyerek, açılması istenen merkezi kontrol ederek eksiklikleri var ise tamamlattırmasından sonra, ilgili belgeler aynı ilde alt komisyon varsa alt komisyona, yoksa Valilik görüşleri ile birlikte Bakanlığa gönderilir.

    Başvuru dosyası, 15 gün içinde Alt Komisyon tarafından incelenerek sonucu Bakanlığa bildirilir. Bakanlık yapılacak ilk Bilim Komisyonu toplantısında dosyayı Komisyona sunar, uygun bulunması halinde ruhsat veya izin belgesi verilir.

    Müracaatın yapıldığı ilde alt komisyon yoksa İl Sağlık Müdürlüğü dosyayı doğrudan Bakanlığa gönderir. Genel Müdürlük tarafından dosya içeriği Yönetmeliğe uygun bulunursa Komisyona gönderilir. Bilim Komisyonu ilk toplantısında dosyayı görüşür ve en geç 30 gün içinde mahallinde inceleme yapar veya yaptırır. Dosya muhteviyatı ve fiziki yapı uygun görüldüğü takdirde Bakanlıkça izin belgesi veya ruhsatname düzenlenerek mahalline gönderilir.

    DÖRDÜNCÜ BÖLÜM : Üremeye Yardımcı Tedavi Yöntemlerinin Uygulandığı Merkezlerde Bulunması Gerekli Bölümler, Araçlar, Gereçler ve Personel

    Bölümler

    Madde 11 - Merkezlerde uygulama yapılabilmesi için aşağıda belirtilen şart ve nitelikleri haiz bölümlerin bulunması zorunludur.

    a) Hasta kabul bölümü: Yeterli genişlikte ve rahat şekilde döşenmiş bir hasta kabul yeri,

    b) Hasta muayene bölümü: Hastaların muayene edilebilecekleri en az iki muayene odası,

    c) Ameliyathane: Her türlü cerrahi müdahaleye elverişli olan, genel anestezi ile laparoskopi yapılabilecek, oosit elde edilmesi için ultrason cihazı da bulunan ve sadece üremeye yardımcı tedavi yöntemlerinin uygulanması için kullanılacak standart bir ameliyathane,

    d) Embriyoloji Laboratuarı: Oositlerin alınmasını takiben en kısa sürede oositlerin değerlendirilmesine elverişli, gerekli araç ve gereçlerle donatılmış en az 25 metrekare büyüklüğünde, ısısı ayarlanabilen ve ameliyathaneye bitişik ve pencere veya açılıp kapanan cam bölme veyahut kapı ile ameliyathane ile irtibatlı özel bir laboratuvar,

    e) Endokrin ve Androloji Laboratuvarı: Merkezde veya aynı ilde merkezle bağlantısı olan, hasta takibi için gerekli hormon çalışmalarının yapılabildiği standartları Kurul tarafından belirlenmiş bir endokrin laboratuvarı ve merkez içinde androloji laboratuvarı,

    f) Sperm odası: Sperm alınması için laboratuvara yakın özel bir oda,

    g) Hasta odası: Hastaların oosit toplanması öncesinde hazırlanması, sonrasında ise ayılması için ameliyathaneye yakın ve standartlara uygun en az iki oda,

    h) Görevlilerin soyunma-giyinme ve çalışma odaları: Binanın durumuna ve kadroya göre, hekimlere ve diğer görevlilere gerektiği kadar soyunma-giyinme ve çalışma odaları,

    ı) Çalışan personel sayısına göre yeterli dinlenme yerleri,

    j) Hemşire ofisi,

    k) Danışmanlık/toplantı odası,

    l) Yıkanma ve sterilizasyon bölümü,

    m) Büro, arşiv ve sekreter odası,

    n) Malzeme deposu,

    o) Yeteri kadar tuvalet, lavabo,

    p) Acil müdahale seti ile donatılmış en az bir acil müdahale odası, r) Kan alma odası,

    s) Ultrason odası. Merkezler genel ve özel hastanelerin bir ünitesi olarak kurulacak ise, (a), (b), (h), (ı), (l), (m), (n), (o), (p), (r), (s) bentlerinde sayılan bölümler olmayabilir.

    Araç ve Gereçler

    Madde 12 -Merkezlere açılış izni veya ruhsat verilebilmesi için Ek 1' de belirtilen araç ve gerecin bulunması zorunludur.

    Elektrik Jeneratörü

    Madde 13 - Merkezlerde elektrik kesintilerinde otomatik olarak devreye girebilecek ve yeterli enerji üretebilecek kapasitede bir jeneratör veya devamlı güç kaynağı bulunması zorunludur.

    Personel Durumu

    Madde 14 - (Değişik madde: 08/07/2005-25869 S.R.G. Yön/6.mad)

    Merkezlerde, aşağıda belirtilen personelin bulunması zorunludur.

    a) Mes'ul müdür: Tam gün süreli çalışan uzman yada pratisyen hekim,

    b) ÜYTE ünitesi sorumlusu; Yurt içinde Bakanlık tarafından belirlenen eğitim merkezlerinde veya yurt dışında üreme tıbbı, infertilite ve yardımcı üreme teknikleri konusunda en az altı aylık uygulamalı bir eğitim programını tamamlamış, belgeleri Bilim Komisyonunca onaylanmış ve Bakanlıkça sertifikalandırılmış kadın hastalıkları ve doğum uzmanı,

    c) Bir üroloji uzmanı,

    d) Bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanı,

    e) Embriyoloji laboratuarı sorumlusu; Üremeye yardımcı tedavi konusunda yurt içinde Bakanlık tarafından belirlenen eğitim merkezlerinde veya yurt dışındaki merkezlerde en az altı aylık uygulamalı eğitim görmüş ve belgeleri Bilim Komisyonunca onaylanmış ve Bakanlıkça sertifikalandırılmış tabip, histoloji-embriyoloji uzmanı veya histoloji-embriyoloji alanında üremeye yardımcı tedavi yöntemleri konusunda master veya doktora yapmış veteriner, biyolog, eczacı ve hemşire gibi bir sağlık personeli,

    f) Yeterli sayıda sağlık personeli ve idarî personel,

    g) Müstakil merkezlerde tam süreli çalışan en az bir anestezi uzmanı ve yeterli sayıda ameliyathane personeli.

    Yukarıdaki sağlık personelinin Türkiye'de mesleğini icra etmeye yetkili olması ve bütün personelin yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçlardan dolayı hapis cezasına mahkum olmaması şarttır.

    Personelin üremeye yardımcı tedavi yöntemleri konusundaki sertifika ve belgeleri, üremeye yardımcı tedavi yöntemleri eğitimine ilişkin tebliğe uygun olacaktır.

    Merkez personelinde istifa, yer değişikliği, ölüm ve benzeri sebeplerle yapılan değişiklikler iki ay içinde Bakanlığa bildirilir.

    Ancak, ÜYTE ünitesi sorumlusu ve Embriyoloji laboratuarı sorumlusu Bakanlığın onayı olmadan değiştirilemez.

    Yukarıdaki fıkralara göre Bakanlığa bildirimde bulunulmadan veya Bakanlık onayı alınmadan personel değişikliği yapıldığının tespit edilmesi hâlinde Komisyonun teklifi üzerine Merkezin, izin belgesi veya ruhsatnamesi Bakanlıkça iptal edilir.

    Mesul Müdür

    Madde 15 - Müstakilen kurulan merkezlerin bir mesul müdürü; hastanelerin kadın doğum bölümüne bağlı olarak kurulan merkezlerin de hastane baştabibine veya mesul müdürüne bağlı bir ÜYTE ünitesi sorumlusu bulunur. Mesul müdürün veya ÜYTE ünitesi sorumlusunun; 14 üncü maddenin (a) fıkrasında belirtilen nitelikleri haiz uzman olması gereklidir. Kamu kurum ve kuruluşlarınca açılan merkezlerin mesul müdürlük görevi, bağlı bulunduğu klinik şefi veya ilgili bilim dalı başkanı veyahut sorumlu uzmanı tarafından "ÜYTE Ünitesi Sorumlusu" sıfatıyla yürütülür. Özel hastane mesul müdürü ikinci fıkradaki şart ve nitelikleri haiz ise, özel hastanelerde açılan merkezin ayrıca ÜYTE ünitesi sorumlusu olmayabilir.

    BEŞİNCİ BÖLÜM : Çeşitli Hükümler

    Özel Hastaneler Mevzuatının Uygulanacağı Haller

    Madde 16 - Özel hastaneler bünyesinde kurulan UYTE merkezleri, bu yönetmelikte düzenlenmeyen hususlarda Kanun ve Tüzük Hükümlerine tabi olup; sözkonusu mevzuat hükümlerinin özel hastaneler hakkında uygulanması, hastane bünyesindeki özel merkezi de kapsar. Müstakilen kurulmuş bulunan özel ÜYTE merkezleri özel hastane statüsünde olup, bu yönetmelikte açıkça düzenlenmeyen ve teknik özellikler ile personel dışında kalan diğer hususlarda Kanun ve Tüzük Hükümleri uygulanır.

    Yasaklar

    Madde 17 - (Değişik madde: 08/07/2005-25869 S.R.G. Yön/7.mad)

    Bu Yönetmelik ile gösterilen vasıf ve şartlarda olmayarak izin belgesi veya ruhsatname alınmadan tabipler ve diğer şahıslar tarafından ÜYTE uygulamak için özel yerler açılması veya oturdukları yerlerin bir bölümünün bu uygulamaya tahsis edilmesi; kendilerine ÜYTE uygulanacak adaylardan alınan yumurta ve spermler ile elde edilen embriyoların bir başka maksatla veya başka adaylarda, aday olmayanlardan alınanların da adaylarda kullanılması ve uygulanması ve bu Yönetmelikte belirtilenlerin dışında her ne maksatla olursa olsun bulundurulması, kullanılması, nakledilmesi, satılması yasaktır. Bu yasağa ve bu Yönetmelik hükümlerine uymadığı tespit edilenlerin faaliyetleri Bakanlıkça durdurulur.

    Yardımcı üreme tekniklerinin uygulandığı merkezlerde üçten fazla embriyo transfer edilmemesi esastır. Yaş faktörü, embriyo kalitesi ve benzeri tıbbî zorunluluk hallerinde üçten fazla embriyo transfer edilmesi durumunda uygulamayı yapan tabip gerekçesini belgelendirmek zorundadır.

    Üreme hücreleri ve gonad dokularının saklanması yasaktır. Ancak tıbbî zorunluluk hallerinde üreme hücreleri ve gonad dokuları saklanabilir. Saklanan üreme hücreleri ve gonad dokuları evlilik dışında ve başka şahıslar için kullanılamaz. Dondurulan üreme hücreleri ve gonad dokuları alınan kişinin isteğine göre imha edilebilir.

    Üreme hücreleri ve gonad dokularının saklanmasını gerektiren tıbbî zorunluluk hallerinin nelerden ibaret olduğu, üreme hücreleri ve gonad dokuları saklanmasına ilişkin diğer usül ve esaslar Bakanlıkça yayımlanacak tebliğle belirlenir.

    Adaylardan fazla embriyo alınması durumunda eşlerden her ikisinin rızası alınarak embriyolar dondurulmak suretiyle saklanabilir. Beş yılı geçmemek şartıyla, merkez tarafından tespit edilecek süre içinde her iki eşin rızası alınarak aynı adayda kullanılabilir. Bu süre sonunda veya eşlerden birinin ölümü veya eşlerin birlikte talebi veya boşanmanın hükmen sabit olması halinde, bu süreden önce saklanan embriyolar derhal imha edilir. Saklama, kullanma ve imha bilgileri Komisyon tarafından belirlenen sürelerde Bakanlığa bildirilir. Saklama ve imha işlemlerinin yapılmasında Ek 3'deki Embriyo Saklama Bilgi Fişi ve Embriyo İmha Bilgi Fişi ile ÜYTE Uygulanacak Çiftlere Ait İzin Belgesi doldurulur.

    Açılma Ruhsatnamesi ve İzin Belgesinin İptali

    Madde 18 - (Değişik madde: 08/07/2005-25869 S.R.G. Yön/8.mad)

    Bu Yönetmelikte belirtilen esaslara uymayan merkezler ile uygulamaları ve uygulama sonuçları Komisyon tarafından yeterli bulunmayan merkezlerin faaliyetleri, Komisyon'un görüşü de alınarak, Bakanlıkça üç aydan altı aya kadar durdurulur. Bu süre içerisinde yeniden başvurulduğu takdirde, merkezlerin durumu tekrar değerlendirilerek çalışmasına izin verilir veya faaliyetinin durdurulmasına devam edilir. Sürenin sonuna kadar yeniden değerlendirme talebinde bulunmayan ve durumunda değişiklik olmayan merkezlerin ruhsatı ve çalışma izni iptal edilir. Çalışmaları durdurulan merkezin elindeki vak'alar, en geç on gün içinde Bakanlığa bildirilir.

    Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin ikinci fıkrası hükümlerinin ihlâl edilmesi halinde, ilk tespitte üç ay süre ile ikinci tespitte ise altı ay süre ile merkez faaliyeti durdurulur. Üçüncü tespitte ise ruhsat ve çalışma izni iptal edilir.

    Bilgi formu

    Madde 19 - Üremeye yardımcı tedavi metodu uygulaması yaptırmak üzere başvuran evli çiftlerin EK-2'de belirtilen nitelikleri haiz olması şarttır. Uygulamanın takibinin sağlanabilmesi için, merkezlerin, Kurul tarafından belirlenmiş standart formlar ile her yılın Ocak ayında, bir önceki yılın çalışma verilerini ve ayrıca her altı ayda bir olmak üzere oluşmuş gebelik bilgilerini Bakanlığa göndermeleri şarttır. Embriyo saklama ve imha işlemlerinde EK-3'deki form doldurularak merkezde muhafaza edilir.

    Uygulamalara ilişkin olarak merkezlerden toplanan bilgiler, Bakanlık tarafından her yıl rapor haline getirilir ve yayınlanır. Yayınlanan rapor ÜYTE uygulamalarında bulunan ilgili bütün kuruluşlara gönderilir. Bu Yönetmeliğin öngördüğü form ve dokümanlar merkezlerde en az beş yıl saklanır ve Kurul veya Bakanlıkça istenildiğinde ibraz edilir.

    İzin Belgesi

    Madde 20 - Üremeye yardımcı tedavi metodu uygulanacak evli çiftlerin Ek-4'deki izin belgesini doldurmaları şarttır.

    Geçici Madde 1 - Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce faaliyete geçmiş olan merkezlerin, durumlarını en geç bir yıl içinde Yönetmelik hükümlerine uygun hale getirmesi ve mevcut personel listesini ve bu personelin Yönetmeliğin 14 üncü maddesinde belirtilen niteliklere uygunluklarını sağlayarak en geç altı ay içinde Kurul'a bildirmesi şarttır. Belirtilen süreler sonunda eksikliklerini tamamlamayanlara Yönetmeliğin 18 inci maddesi hükümleri uygulanır.

    Geçici Madde 1 - (Ek madde: 08/07/2005-25869 S.R.G. Yön/9.mad)

    Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce faaliyetine izin verilen merkezlerin, durumlarını en geç iki yıl içinde Yönetmelik hükümlerine uygun hale getirmesi şarttır. Bu süre sonunda eksikliklerini tamamlamayan merkezlerin faaliyetleri durdurulur.

    Geçici Madde 2 - (Ek madde: 08/07/2005-25869 S.R.G. Yön/9.mad)

    Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce, eğitime başlayanlar ile eğitim için Bakanlık merkez veya taşra teşkilatına veya görevli oldukları kuruma müracaat eden personelin hakları saklıdır. Bu durumda olanlar hakkında merkez personelinin nitelik ve eğitim şartları bakımından eğitime başladıkları veya müracaat ettikleri tarihte yürürlükte olan Yönetmelik uygulanır.

    Geçici Madde 3 - (Ek madde: 08/07/2005-25869 S.R.G. Yön/9.mad)

    Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce bir ÜYTE Merkezinde çalışmış olan personel ile halen faaliyette bulunan merkezlerde çalışan ve bu Yönetmeliğin yayım tarihinden itibaren altı ay içerisinde yapmış oldukları çalışmalara ilişkin belgeleri ile birlikte Bakanlık merkez veya taşra teşkilatına müracaat eden personelin belgeleri Bilim Komisyonunca değerlendirilir, çalışmaları yeterli görülenlere Bakanlıkça sertifika verilir. Yaptıkları çalışmalar Bilim Komisyonunca yeterli bulunmayanların, bu Yönetmelik hükümlerine göre yeniden eğitim görmek talebinde bulunmak hakları saklıdır.

    ALTINCI BÖLÜM : Son Hükümler

    Yürütme

    Madde 21 - Bu Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.

    EK: 1

    ÜYTE MERKEZLERİNDE BULUNMASİ GEREKEN ARAÇ VE GEREÇ LİSTESİ

    1-Laminar Flow Hood

    2-Inkübator (2 adet ve %5 CO2, %5 O2 ve havayı sağlayacak özelliklerde olmalı.)

    3- Mikroskoplar

    a)Standart Labaratuvar Mikroskobu

    b)Stereoskopic ( dissecting ) Mikroskop

    c) İnvert Mikroskop

    4- Multi-blok heater

    5- Buzdolabı (dondurucusu ile birlikte)

    6- Osmometre

    7- Mikrobalans

    8- pH Meter

    9- Klinik tipi Santrifüj

    10-Sperm sayımı için gerekli standart ölçüm aletleri

    11- Kültür için gerekli ve yeterli miktarda cam ve disposible malzeme

    12- Oosit alınması için Laparoskop ve gerekli ekipman

    13- Embriyo Replasmanı için gerekli alet ve disposible malzeme

    14-Vaginal problu ve oosit aspirasyonu için gerekli üniteleriyle birlikte ultrason

    15-Mikromaniplasyon yapılıyorsa, gerekli standart aletler. (Mikromaniplasyon uygulaması yapacak merkezler, uygulamaya başlıyacaklarını Bakanlığa bildirecekler ve uygulamayı yapacak personelin yurt içinden veya yurtdışından sertifikası olacaktır.)

    EK : 2

    HASTA SEÇİM KRİTERLERİ ÜYTE uygulanacak olanların;

    1- Evli çift olması,

    2- Sadece kendilerine ait üreme hücrelerinin kullanılması,

    3- Evli çiftlerin bu Yönetmelik'te öngörülen tedavi yöntemleri dışındaki mevcut tedavi yöntemleri ile çocuk sahibi olamadıklarının belgelenmiş bulunması.

    EK : 3

    EMBRİYO SAKLAMA BİLGİ FİŞİ

    Anne adayının adı ve soyadı :

    Baba adayının adı ve soyadı :

    Uygulanan yöntem :

    İşlem tarihi :

    Saklama tarihi :

    Dondurma için kullanılan yöntem :

    Tekrar kullanma tarihi : Sonuç :

    EMBRİYO İMHA BİLGİ FİŞİ

    Anne adayının adı ve soyadı :

    Baba adayının adı ve soyadı :

    İşlem tarihi :

    EK : 4

    ÜYTE UYGULANACAK ÇİFTLERE AİT İZİN BELGESİ

    KİMLİK KADIN ERKEK

    SOYADI :

    ADI :

    BABASININ ADI :

    DOĞUM YERİ :

    DOĞUM YILI :

    NÜFUSA KAYITLI OLDUĞU

    İL :

    İLÇE :

    KÖY veya MAHALLE :

    CİLT :

    HANE :

    SAYFA :

    Uygulamadan önce görevli tabibin açıklaması:

    ÜYTE işleminin tıbbi sonuçları, muhtemel komplikasyonları, ağırlığı ve önemi embriyonun nasıl saklanacağı ve sadece kendilerinde kullanılacağı, rıza ve izin olmaksızın her iki işlemin yapılamayacağı, rıza ve iznin kapsamı ve konusu ÜYTE uygulanacak kişiye ve eşine anlatıldı.

    TARİH: GÖREVLİ TABİP (Adı, soyadı ve imzası):

    Rıza Beyanı:

    Uygulamadan önce, görevli tabibin bütün açıklamalarını dinledik. ÜYTE işlemine rıza ve iznimiz olmadan girişilmeyeceği, bu işlemin tıbbi sonuçları ve muhtemel komplikasyonları, bize etraflıca anlatıldı.

    1- İşlemin başarı garantisinin olmadığını,

    2- Oosit alınması esnasında uygulanacak laparaskopik ve diğer işlemlerin risklerinin olduğunu,

    3- Muhtemel fötal anomali riskinin olduğunu ve gebelik oluştuğunda, gerektiğinde anomalileri araştırmak için uygulanacak testlerin risklerini özellikle anladık. Bu konuda sorumlulukların bize ait olduğunun

    bilincinde olduğumuzu, hiç bir şiddet, tehdit, telkin ve maddi veya manevi baskı altında kalmaksızın ÜYTE işlemini kabul ettiğimizi ve kendimize ait embriyoların dondurularak müteakip aylarda kullanılmak üzere üç yılı geçmemek şartıyla klinikte saklanmasına, saklama süresinin sonunda veya ikimizden birinin ölümü veya boşanmamızın hükmen sabit olması halinde veya talebimiz halinde bu süreden önce saklanan embriyoların derhal imha edileceğine izin verdiğimizi, doğacak sonuçları gerek birbirimiz ve gerek tabib ve hastane aleyhine kullanmayacağımızı, sonucuna katlanacağımızı ve bu işlemle ilgili uygulamalara izin verdiğimizi, beyan ederiz.

    TARİH KADIN KOCA

    ÜYTE işlemiyle ilgili işbu izin belgesi huzurumda düzenlendi.

    TARİH :

    GÖREVLİ TABİB:

    NOT: Okur-yazarlar imza edecekler, okur-yazar olmayanlar sol elin başparmağını basacaklar.

    Mevzuat Kanunlar