NÜKLEER TESİSLER İÇİN KALİTE TEMİN PROGRAMI TEMEL ESASLAR YÖNETMELİĞİ

   

    Başbakanlıktan

    Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi: 12/03/2000

    Yayımlandığı Resmi Gazete No: 23991

    BİRİNCİ BÖLÜM : Amaç, Kapsam, Dayanak, Deyimler ve Tanımlar

    Amaç

    Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı; bir nükleer tesisin lisanslanmasını isteyen başvuru sahibinin etkin bir kalite temin programı oluşturması ve yürütmesiyle ilgili temel esasları belirlemektir.

    Kapsam

    Madde 2 - Bu Yönetmelik, bir nükleer tesis projesinin tüm aşamalarında sürdürülecek, kalitenin temin edilmesi faaliyetiyle ilgili programın temel esaslarını kapsar.

    Dayanak

    Madde 3 - Bu Yönetmelik 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu'nun 4 üncü maddesinin (e) bendi ve 18/11/1983 tarihli ve 83/7405 sayılı Nükleer Tesislere Lisans Verilmesine İlişkin Tüzük hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

    Deyimler ve tanımlar

    Madde 4 - Bu Yönetmelikte geçen;

    a) Kurum: Türkiye Atom Enerjisi Kurumu'nu

    b) Başvuru sahibi: Nükleer tesisler için yer lisansı, inşaat lisansı ya da işletme lisansı almak isteyen kişi ya da kuruluşları,

    c) Radyolojik risk: Radyasyon ışınlamalarının sonucunda kişilerde zararlı, eşiksiz etkilerin ortaya çıkma olasılığını,

    d) Güvenlikle ilgili: Nükleer güç tesisleri için "güvenlikle ilgili" terimi, tasarımındaki görevini yerine getiremediğinde çevre, halk ve santral personelinin radyolojik risk altına girmesine yol açacak sistem, bileşen, yapı, tasarım özellikleri ve faaliyetleri ifade eder.

    Bu Yönetmelikte kullanılan terimlerin anlamı 09/09/1991 tarihli ve 20986 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Nükleer Tanımlar Yönetmeliğinde ve 13/03/1997 tarihli ve 22932 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Nükleer Tesislerde Kalite Temini ve Denetim Yönetmeliğinde belirtilmiştir.

    Güvenlikle ilgili olma

    Madde 5 - Nükleer güç tesisleri için, güvenlikle ilgili olma kavramı çok geniş bir alana uygulanır. Genellikle, bir parçanın tasarımındaki görevini yerine getirememesi halinde güvenlik riski ne kadar büyük olursa, parçanın güvenlikle ilgili olma derecesinin o kadar yüksek olduğu kabul edilir.

    Güvenlikle ilgili teriminin diğer nükleer tesislerdeki anlamına yönelik bilgi ve açıklamalar için Kurum'a müracaat edilir.

    İKİNCİ BÖLÜM : Yöntemler, Kullanım Alanı ve Başvuru, Yükümlülük, Yaptırım

    Yöntemler

    Madde 6 - Nükleer tesislerin yer lisansı, inşaat lisansı ya da işletme lisansı için başvuran her başvuru sahibi güvenlikle ilgili bileşen, sistem, yapı ve tesiste yürütülen faaliyetler için etkin bir kapsamlı kalite temin programı oluşturur ve uygular. Bu kapsamlı kalite temin programı nükleer tesisin yer seçimi ve değerlendirmesi, tasarım, tedarik, imalat, inşaat ve montaj, işletmeye alma, işletme ve işletmeden çıkarma safhalarını kapsar.

    Kapsamlı kalite temin programı çerçevesinde hazırlanacak olan, tesisin ömür sürecinin her safhasında sürdürülecek faaliyetlerle ilgili kalite temin programları; ilgili her safhanın planlanması, başlaması ve tamamlanması için hazırlanmış çizelgelerle uyumlu olarak oluşturulur ve uygulanır. Kapsamlı kalite temin programı; aynı zamanda, projede yer alan kişi, organizasyon ve safhalar arasındaki ilişkilerin etkin olarak sağlanmasını da temin eder.

    Başvuru sahibi yukarıda belirtilen kalite temin programlarının tamamının veya bir kısmının oluşturulması ve uygulanması işinde başka kuruluşları yetkili kılabilir ancak her programın oluşturulması, uygulanması ve etkinliği ile ilgili sorumluluk başvuru sahibine aittir.

    İnşaat lisansı başvurusu yapıldığı zaman, Kurum'un kapsamlı kalite temin programını incelemesi ve onaylaması için, bir kapsamlı kalite temin programı el kitabı, başlıca kalite temin programı uygulama yöntemlerinin kopyaları ile birlikte sunulur. Kapsamlı kalite temin programı el kitabı, her safhayla ilgili kalite temin programlarına atıflar yapar.

    Kurum'un her safhaya ait kalite temin programını incelemesi ve onaylaması için ayrı bir el kitabı, başlıca kalite temin programı uygulama yöntemlerinin kopyaları ile birlikte sunulur. Her bir doküman paketi, belirtilen programın etkinliğinin değerlendirilmesine izin verecek, yeterli ayrıntıda bilgi içerir.

    Bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesindeki tanımlarla uyumlu olarak, başvuru sahibi, tesisle ilgili her bir kalite temin el kitabında, programın uygulanacağı güvenlikle ilgili sistem, bileşen, yapı ve faaliyetleri açıkça tanımlar.

    Kalite temin faaliyetlerinin uygulandığı her sistem, bileşen, yapı ve hizmet için sağlanacak kalite temininin derecesi, güvenlik açısından önemi ile orantılı olur. Kalite temini için dereceli bir yaklaşım uygulandığında, ilgili kalite temin programı el kitabında uygulanacak metodoloji açıklanır.

    Tesisin ömrü boyunca sürdürülecek olan faaliyetlerle ilgili kalite temin programının ayrıntılı bir bölümünü oluşturan el kitabı ve başlıca kalite temin programı uygulama yöntemlerinin Kurum tarafından onayından önce, güvenlikle ilgili sistem, bileşen ve nükleer tesisin yapılarına yönelik hiçbir faaliyette bulunulmamalıdır. Bu şart, saha değerlendirmesi ve tedarikle ilgili faaliyetler ile aynı şekilde diğer safhalarla ilgili faaliyetlere de uygulanır.

    Nükleer güç tesisleri için, kalite temin el kitapları ve tesis için kalite temin programlarını açıklayan kalite temin programı uygulama yöntemleri, Kurumun incelemesi ve onayı için;

    a) Saha değerlendirmesinin başlamasından en az oniki ay önce saha değerlendirmesi kalite temin programı el kitabı ve program uygulama yöntemlerinin iki kopyası,

    b) Tasarımın başlamasından en az oniki ay önce tasarım kalite temin programı el kitabının ve program uygulama yöntemlerinin iki kopyası, (Yeni tasarımlar ve yeniden tasarlanacaklar için de geçerlidir.)

    c) Tedariğin başlamasından en az oniki ay önce tedarik kalite temin programı el kitabının ve program uygulama yöntemlerinin iki kopyası,

    d) İnşaat lisansı için başvuru yapıldığı zaman inşaat ve montaj kalite temin programı el kitabının ve program uygulama yöntemlerinin iki kopyası,

    e) Zaman çizelgesine göre, işletmeye almanın başlamasından en az oniki ay önce işletmeye alma kalite temin programı el kitabının ve program uygulama yöntemlerinin iki kopyası,

    f) Zaman çizelgesine göre, işletmenin başlamasından en az oniki ay önce işletme kalite temin programı el kitabının ve program uygulama yöntemlerinin iki kopyası,

    g) Zaman çizelgesine göre, işletmeden çıkarmanın başlamasından en az oniki ay önce işletmeden çıkarma kalite temin programı el kitabının ve program uygulama yöntemlerinin iki kopyası, sunulur.

    Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde listelenen diğer nükleer tesislerle ilgili dokümanların Kurum'a sunulmasında takip edilecek hususlar için Kurum'la doğrudan temas kurulur.

    Kullanım Alanı ve başvuru

    Madde 7 - Bu Yönetmelik, aşağıdaki nükleer tesislerden biri ya da bir kaçı için yer lisansı, inşaat lisansı ya da işletme lisansı almak isteyen ya da almayı düşünen kişi ya da kuruluşların kullanımı ve başvurusu içindir:

    a) Nükleer güç tesisleri,

    b) Döteryum ya da döteryum bileşikleri üreten fabrikalar,

    c) Nükleer yakıt dönüştürme tesisleri,

    d) Nükleer yakıt zenginleştirme tesisleri,

    e) Nükleer yakıt üretim tesisleri,

    f) Nükleer yakıt yeniden işleme tesisleri,

    g) Radyoaktif atık malzemelerinin gömülmesi veya depolanması için tasarlanmış tesisler (Bu tesislerle ilgili daha fazla ve ayrıntılı bilgi için Kurum'la doğrudan temas kurulur).

    Tesisle ilgili ya da tesise bağlı tüm alanlar, binalar, ekipman ve faaliyetler tesise dahildir ve aynı işleme tabi tutulur.

    Yükümlülük

    Madde 8 - Bu Yönetmelikte belirtilen esaslara uygun olarak her nükleer tesis için, etkin bir kalite temin programının oluşturulması ve uygulanması zorunludur.

    Kalite temini ve kalite kontrol uygulamaları sırasında kalite temin sisteminden kaynaklanan uyumsuzlukların veya kalite temin programından sapmaların belirlenmesi halinde mevzuat çerçevesinde yöntemler, uygulamalar, yapı, sistem ve bileşenlerde değişiklikler, düzenlemeler veya programdaki sapmalar başvuru sahibi tarafından giderilir.

    Yaptırım

    Madde 9 - Kurum, kalite temin ve kalite kontrol faaliyetleriyle ilgili denetim ve tetkiklerle belirlenmiş olan uyumsuzluk ve sapmalar giderilene kadar bunların ilgili oldukları konulardaki denetim ve tetkiklerine devam eder.

    Önem derecesine bağlı olarak uyumsuzluk ve sapmaların belirlendiği faaliyetler, Kurum tarafından bu aykırılık giderilene kadar durdurulabilir.

    Program faaliyetlerinin sürdürülmesi sırasında ortaya çıkacak uyumsuzluk ve sapmalarla ilgili diğer hususlar için Nükleer Tesislerde Kalite Temini ve Denetim Yönetmeliğinin 27, 28 ve 29 uncu maddelerinin hükümleri uygulanır.

    ÜÇÜNCÜ BÖLÜM : Yürürlük, Yürütme

    Yürürlük

    Madde 10 - Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

    Yürütme

    Madde 11 - Bu Yönetmelik hükümlerini Başbakan yürütür.

    Mevzuat Kanunlar